زمانی که نام نازایی مطرح میگردد، یکی از سوالات پرتکرار افراد راههای درمان نازایی است. درست است زمانی که نام این عارضه مطرح میشود، فرد با نگرانیهای بسیاری رو به رو میشود اما باید بدانیم که امروزه با پیشرفت تکنولوژی، درمان این مورد فراهم شده است. در این مقاله همراه ما باشید تا تمام نکات لازم را در این زمینه مورد بررسی قرار دهیم.
راههای درمان نازایی چیست؟
درمان نازایی بستگی به علت اساسی مشکل دارد و در صورت تشخیص صحیح علت، روشهای مختلفی برای درمان وجود دارد. به بیان دیگر باید توجه داشته باشیم که در ابتدا علت نازایی از خانم است یا آقا. در نتیجه اولین قدم برای شروع درمان، رسیدن به علت نازایی است. همانطور که میدانیم علت نازایی میتواند از آقا باشد یا از خانم. اولین قدم در تشخیص نازایی در پروسه درمانی فرد مذکر رابطه نیز باید تحت آزمایشات لازم از اولین مرحله قرار بگیرد و حتما باید آزمایش اسپرم دهد چرا که اولین قدم در درمان نازایی بررسی مذکر رابطه می باشد و اگر این عامل چک نگردد انجام باقی آزمایشات بی فایده است چون در خیلی از موارد به اینصورت است که فرد مذکر یک واریکوسل ساده دارد که متاسفانه بر روی تعداد اسپرم ممکن است تاثیر بگذارد، لذا ادامه ماجرا هیچ کمکی به درمان نمی نماید، به دلیل اینکه عنصر مذکر درگیر است و فرد حاضر به درمان و بررسی نمی باشد.
بیشتر بخوانیم: کارهای ممنوعه در دوران بارداری
همانطور که پیشتر اشاره کردیم، علت نازایی میتواند از آقا یا خانم باشد. در نتیجه اگر تشخیص ناباروری در فرد مذکر منفی شود، اقدامات لازم برای بررسی نازایی در بانوان انجام میگردد. باید گفت علیرقم اینکه در آقایان تشخیص نازایی تنها با یک آزمایش اسپرم می باشد بنابراین تشخیص نیز به نسبت ساده تر می باشد،اما در خانم ها تشخیص به مراتب سخت تر و پیچیده تر می باشد زیرا علل مختلفی در بروز این عارضه ممکن است وجود داشته باشد، که شایع ترین علتی که باعث نازایی در خانم ها می شود عدم تخمک گذاری می باشد، که ممکن است از روی یک سیکل نامنظم قاعدگی پزشک را به شک می اندازد که ممکن است این خانم ممکن است دچار پروسه عدم تخمک گذاری باشد،که روش های درمانی مختص به خود را دارد.
یک دیگر از علل نازایی در خانم ها کورتاژهای مکرر می باشد، از دیگر عوامل تاثیر گذار در نازایی خانم ها می توان به موارد زیر اشاره نمود:
- عفونت های لگنی
- استعمال دخانیات و مود مخدر
- مصرف مشروبات الکلی زیاد
- ناهنجاری های آناتومی لوله های رحمی
- کیست های تخمدان
- وجود فیبروم های رحمی
نکته مهمی که در سیکل درمانی باید رعایت شود این است که این موضوع را صادقانه و صریح با بیمار در میان گذاشت وتمام مراحل درمانی تحت یک آرامش روانی برای فرد انجام گیرد، چون پروسه تشخیص و درمان نازایی یک پروسه طولانی مدت است و نیازمند صبر و حوصله زوجین و عدم استرس زیاد خانم می باشد، زیرا این استرس زیاد که در پروسه تشخیص و درمان منجر می گردد که فرد توانایی لازم برای ادامه مسیر و حتی پاسخ به درمان های مربوطه را نداشته باشد.
سونوگرافی جنین
درمان نازایی در زنان و مردان
بعد از تشخیص علت نازایی ممکن است ایین سوال ایجاد شود که در درمان نازایی برای بانوان و آقایان چه اقداماتی انجام میگردد. به طور کلی راههای درمان نازایی در زنان شامل:
1. داروهای تحریک تخمکگذاری: این داروها برای تقویت و تنظیم فرایند تخمکگذاری استفاده میشوند و میتوانند احتمال باروری را افزایش دهند.
2. جراحی: در برخی موارد، جراحی ممکن است برای برطرف کردن مشکلات فیزیکی مانند بستریابی تخمدانها یا ترمیم لولههای فالوپی استفاده شود.
بیشتر بخوانیم: میوه در دوران بارداری
3.لقاح مصنوعی: این روشها شامل روشهایی مانند لقاح مصنوعی، برقراری رابطه جنسی در زمان تخمکگذاری و همکاری تولیدی هستند.
بعد از بررسی راههای درمانی در بانوان، حال به بررسی درمان نازایی در آقایان میپردازیم. به طور کلی درمان نازایی در مردان شامل
1. درمان عوامل مرتبط با سلامتی: بهداشت عمومی، تغذیه مناسب، کاهش استرس و مدیریت بیماریهای مرتبط میتوانند به بهبود عملکرد اسپرم کمک کنند.
2. درمان دارویی: برخی داروها میتوانند به بهبود کیفیت اسپرم و افزایش تعداد آن کمک کنند.
3. روشهای مساعد برای باروری: از جمله روشهایی مانند تلقیح مصنوعی (IUI) و برقراری رابطه جنسی با کمک روشهای همکاری تولیدی (IVF) میتوان استفاده کرد.
در هر صورت، درمان نازایی بستگی به علت اساسی و وضعیت هر فرد دارد، بنابراین مهم است که با پزشک خود مشورت کنید تا بتوانید بهترین روش درمانی را برای شرایط خود انتخاب کنید.
چه زمانی باید به پزشک متخصص نازایی مراجعه کنم؟
یکی دیگر از سوالات پر تکرار افراد این است که چه زمانی میتوان به پزشک برای درمان نازایی مراجعه کرد. باید بدانیم که شما باید به پزشک متخصص نازایی مراجعه کنید در صورتی که به مدت یک سال تلاش برای باروری نتیجهای نداشته باشید، به عنوان زوج جوان، یا اگر بالای 35 سال هستید و به مدت شش ماه تلاش برای باروری نتیجهای نداشته باشید. همچنین، در صورت وجود علائم یا شرایط زیر، نیز بهتر است به زودی به پزشک متخصص نازایی مراجعه کنید:
- در صورت وجود علایم شاخصی مانند عدم یا نامنظمی قاعدگی، درد شدید در دوران قاعدگی یا رابطه جنسی، وجود نزدیکی جنسی نامطمئن یا نیستی احساسی در نزدیکی جنسی.
- در صورت وجود مشکلات فیزیکی مانند سابقه آسیب در مناطق تناسلی، انسداد لوله فالوپی، وجود تودهها یا تومور
- در صورت وجود عوامل خطر برای نازایی از قبیل سابقه عفونتهای تناسلی، سابقه عمل جراحی در مناطق تناسلی، سابقه تجربه شیمی درمانی، مصرف مواد مخدر و الکل، وجود بیماریهای مزمن مانند دیابت، بیماریهای تیروئید، بیماریهای ایمونولوژیک و دیگر عوامل مرتبط.
چه نوع آزمایشاتی ممکن است پزشک نازایی برای من درخواست کند؟
همانطور که پیشتر اشاره کردیم در مسیر درمان در قدم اول نیاز است که علت مشخص شود در نتیجه ممکن است پزشک اقدام به تجویز آزمایشاتی برای فرد کند. میپرسید احتمال تجویز چه آزمایشهایی وجود دارد؟ در پاسخ به این سوال باید بدانیم متخصص نازایی ممکن است برخی از آزمایشات زیر را برای ارزیابی و تشخیص علت نازایی در شما درخواست کند:
- تستهای خون:
آزمایشهای هورمونی: شامل اندازهگیری سطح هورمونهای مرتبط با تخمکگذاری و سایر هورمونهای تناسلی مانند فولیکول استیموله کننده هورمون (FSH)، لوتئینیزه کننده هورمون (LH)، استرادیول (Estradiol) و پروژسترون (Progesterone) میشود.
- آزمایشهای سطح قند خون: برای بررسی مواردی مانند دیابت که میتواند تأثیری بر باروری داشته باشد.
- آزمایشهای اسپرم: در این آزمایش تعداد، شکل و حرکت اسپرمها را بررسی میکنند.
- آزمایشهای تصویربرداری: سونوگرافی ترانسواژینال: این آزمایش با استفاده از یک سونوگرافی ترانسواژینال، تصاویر تفصیلی از رحم، تخمدانها و ساختارهای دیگر در ناحیه تناسلی بدست میدهد.
- آزمایشهای ژنتیکی: بررسی برخی از عوامل ژنتیکی که ممکن است تاثیری بر باروری داشته باشند.
بهترین توصیه در این مورد آن است که به پزشک متخصص نازایی مراجعه کنید. او میتواند بر اساس تاریخچه پزشکی و علائم شما، تشخیص دقیقتری را برایتان قائل شود و آزمایشات مناسب را تجویز کند.
روش های تشخیصی درمان نازایی
روش های تشخیص درمان نازایی عبارتند از:
- عکس های رنگی از رحم
- بررسی پروسه تخمک گذاری
- انجام سونوگرافی های مربوطه
بیشتر بخوانیم: مراقبتهای سه ماهه اول بارداری
پس از مشخص شدن علت اصلی ، در صورت مشکل در ناحیه تخمدان ها و دیواره های رحم از جمله کیست های بزرگ و پولیپ های رحمی طبق یک پروسه جراحی برداشته شوند یا گر فردی دچار عارضه آندومتریوز بود حتما باید تحت جراحی لاپاراسکوپی این عارضه از میان برداشته شود.
در آخر..
اگر در طی این مسیر در روش های درمانی نازایی، مشکل فرد برطرف نشد پزشک متخصص می تواند از تکنیک های کمک باروری مانند داروهای تحریک تخمک گذاری استفاده نماید و در درمان آقایانی که اسپرم آنها مشکلاتی دارد که بر نازایی تاثیر گذاشته است از تکنیک هایی چون IUI و IVF می توان می توان بهره برد.لازم به ذکر است برای بهره گیری از این خدمات به متخصص زنان و زایمان مجرب مراجعه کنید و سطح دانش و آگاهی و مهارت و تبحر پزشک معالج را برای انتخاب پزشک در نظر داشته باشید.