مراقبت های دوران بارداری از اهمیت بسیار بالایی برخوردار هستند و لازم است مادران باردار این مراقبتها را بسیار جدی گرفته و از آنها غافل نشوند. برای این که مادران بتوانند در خصوص این مراقبتها اطلاعات کامل را کسب کنند، لازم است برای معاینات پزشکی به پزشک متخصص زنان و زایمان مراجعه نمایند. در اولین جلسه ویزیت توسط پزشک متخصص احتمالاً پزشک برای شما انجام آزمایشهایی را پیشنهاد خواهد کرد.
از جمله این آزمایشها میتوان به آزمایش خون، آزمایش ادرار، سونوگرافی و… اشاره کرد. نتایج این آزمایشها میتواند نکات بسیار مهمی در خصوص سلامت مادر و جنین را در اختیار پزشک قرار دهد و پزشک میتواند با توجه بر نتایج این آزمایشات توصیهها و پیشنهادهای صحیحی را به شما ارائه دهد.
البته لازم است بدانید که علاوه بر آزمایشها، معاینات دیگری همچون تعیین قد و وزن، محاسبه شاخص توده بدنی معاینه قلب، شش، تیروئید و… نیز توسط پزشک متخصص صورت خواهد گرفت. در ادامه شما را با مراقبتهای دوران بارداری و معاینات پزشکی صورت گرفته در این دوران آشنا خواهیم کرد.
مراقبت های دوران بارداری چیست؟
دوره بارداری یک دوره مهم برای مادر و جنین او به حساب میآید. اغلب پزشکان بیان میکنند در صورتی که مراقبتهای دوران بارداری را جدی بگیرید، قادر خواهید بود با سلامتی کامل این دوران را طی کرده و نوزادی سالم به دنیا آورید. مراقبتهای دوران بارداری شامل موارد گوناگونی همچون چکاپهای دورهای و ماهانه، مراقبتهای تغذیهای، استراحت، رعایت سلامت و بهداشت و… میشود.
از آن جایی که اغلب افراد در خصوص جزئیات نکات مراقبتها در این دوران آشنایی ندارند، بهتر است از پزشک متخصص بدین منظور کمک و راهنمایی بگیرند تا سلامت مادر و جنین با مشکلی مواجه نشود. لازم است توجه داشته باشید که رعایت نکاتی که پزشک به شما در خصوص مراقبتهای این دوران ارائه میدهند، بسیار مهم و حائز اهمیت است و نباید این نکات را پشت گوش انداخته یا به آنها بیتوجهی کنید.
معاینات دوران بارداری چیست؟
به منظور بررسی سلامت مادر و جنین، معاینات بسیاری توسط پزشک متخصص زنان صورت خواهد گرفت که شاید بتوان به طور کلی این معاینات را به سه دسته معاینات فیزیکی، آزمایش ناهنجاری جنین و تستهای آزمایشگاهی تقسیم بندی کرد.
1-معاینه فیزیکی
پزشک در این نوع معاینه فشار خون، قد و وزن مادر را با دقت اندازه گیری کرده و شاخص توده بدنی را محاسبه میکند. با تعیین شاخص توده بدنی مشخص میشود که برای داشتن حاملگی سالم وزن مادر باید چقدر باشد. اگر نیازی به کاهش یا افزایش وزن مادر بود، پزشک متخصص راهنماییهای کامل و کافی را در اختیار او قرار خواهد داد. از جمله سایر معاینات فیزیکی میتوان به معاینات پستان، لگن، قلب، ریه و تیروئید اشاره کرد. همچنین اغلب متخصصان پیشنهاد میدهند که مادران باردار تست پاپ اسمیر را نیز انجام دهند.
2- تستهای آزمایشگاهی
تستهای آزمایشگاهی و آزمایش خون از جمله مهمترین معایناتی هستند که لازم است به منظور مراقبت در دوران بارداری انجام شود. موارد زیر در آزمایش خون برای پزشک بسیار مهم هستند:
- مشخص شدن گروه خونی در آزمایش خون: وضعیت Rh در آزمایش خون به منظور انجام مراقبتهای دوران بارداری اهمیت بسیار زیادی دارد. Rh در واقع خصوصیت ارثی بوده که بستگی به وجود پروتئین خاصی در سطح گلبول قرمز دارد. اگر Rh مادر منفی و Rh پدر مثبت باشد لازم است، مراقبتهای دقیق و کاملی در دوران بارداری صورت بگیرد.
- میزان هموگلوبین: در خون نوعی پروتئین در خون افراد وجود دارد که سرشار از آهن است. این نوع پروتئین که هموگلوبین نام داشته در گلبولهای قرمز افراد وجود دارد. این پروتئین اکسیژن را از ششها دریافت کرده و به اعضای بدن میرساند و کربن دی اکسید سایر اعضا را به ششها برمیگرداند. بنابراین میتوان گفت هموگلوبین در دم و بازدم صحیح نقش بسیار موثری دارد. اگر هموگلوبین خون مادر یا گلبولهای قرمز کم باشند، نشان دهنده کم خونی او است که کم خونی میتواند علاوه بر به وجود آوردن احساس خستگی شدید، بر روی جنین تاثیر بگذارد.
- ایمنی بدن در برابر بیماریهای خاص: لازم است با آزمایش خون ایمنی بدن مادر در برابر بیماریهای خاصی همچون سرخک و آبله مرغان بررسی شود. البته اگر مدرک واکسیناسیون یا ایمنی طبیعی در سوابق پزشکی وجود داشته باشد، دیگر نیازی به بررسی این مورد وجود ندارد.
- بررسی وجود عفونت و بیماریها: پزشک با بررسی آزمایش قادر خواهد بود وجود بیماریهایی همچون هپاتیت ب، سیفیلیس، سوزاک، کلامیدیا و ایدز را بررسی کند. برای بررسی وجود عفونت مثانه یا عفونت مجرای ادرار نیز آزمایش ادرار گرفته میشود.
3- آزمایش ناهنجاری جنینی
شاید به عنوان مهمترین آزمایشها و معاینات دوران بارداری بتوان به آزمایش ناهنجاری جنینی اشاره کرد. این آزمایشها شامل آزمایشات ژنتیک میشوند. البته برای تشخیص ناهنجاریهای جنینی علاوه بر آزمایشات ژنتیک، سونوگرافی یا آزمایشهای خون نیز لازم هستند.
اولین ویزیت دوران بارداری چه زمانی است؟
خانمهای باردار باید بدانند که بسیار مهم و حائز اهمیت است که در دوران بارداری تحت نظر پزشک متخصص زنان و زایمان قرار بگیرند. بنابراین پیشنهاد میشود پس از این که از بارداری خود مطلع شدید، هر چه سریعتر به بهترین متخصص زنان در ونک مراجعه کنید. در اولین ویزیت به منظور مراقبتهای دوران بارداری، پزشک متخصص آزمایش بارداری و آزمایشهای تکمیلی دیگری را تجویز می کند. با انجام این آزمایشها و سپس بررسی آنها توسط پزشک، او میتواند به شما توصیههای لازم در خصوص تغذیه، استراحت و… را بدهد.
برخی از خانمهای باردار دچار خونریزی، درد شدید زیر شکم، درد شدید در کمر و لگن میشوند که اگر شما دچار این قبیل موارد نیستید، بهترین زمان برای انجام اولین سونوگرافی ۵۰ روز بعد از اولین روز آخرین پریودتان خواهد بود. پزشک متخصص قادر خواهد بود بر اساس تاریخ آخرین پریودتان، تاریخ و تقویم بارداری و زمان تولد نوزاد را تخمین بزند. همچنین لازم است بدانید که در اولین جلسه ویزیت و معاینه توسط پزشک متخصص، ممکن است بر حسب شرایط و دیدگاه پزشک، آزمایشهای ادرار و نمونه برداری پاپ اسمیر نیز به شما توصیه شود.
اقدامات پزشکی دوران بارداری چیست؟
به طور کلی اقدامات پزشکی صورت گرفته در دوران بارداری شامل مواردی همچون آزمایشهای خون، آزمایش ادرار، سونوگرافی، آزمایشهای ژنتیک و معاینات پزشکی میشوند. یعنی لازم است مادران باردار علاوه بر مراقبتهای دوران بارداری که در خانه انجام میدهند برای سایر مراقبتهای پزشکی به پزشک متخصص مراجعه کنند و در صورت لزوم آزمایشهای ذکر شده را انجام دهند.
در آزمایشهای خون و ادرار مواردی همچون بیماریها کم خونی عفونتها و... مشخص میشوند که میتوانند در صورت وجود به سلامت مادر و جنین آسیب برسانند. بنابراین اغلب پزشکان بر انجام این آزمایشها در دوران بارداری تاکید دارند.
سونوگرافی نیز برای بررسی سلامت جنین از نظر جسمی بسیار حائز اهمیت بوده که پیشنهاد میشود مادران پس از ۵۰ روز از آخرین پریود خود سونوگرافی را انجام دهید. آزمایش ژنتیک نیز برای بررسی وجود ناهنجاریهای مادرزادی یا اختلالات ژنتیکی جنین صورت میگیرد. البته آزمایش ژنتیک به تمامی مادران باردار توصیه نشده و فقط موارد مشکوک پیشنهاد میشود.
بیشتر بخوانید: زایمان طبیعی
نکات مراقبتی دوران بارداری چیست؟
- جدی گرفتن خونریزی در دوران بارداری
- رنگ نکردن مو در دوران بارداری یا مشورت با پزشک در صورتی که قصد این کار را دارید.
- واکسیناسیون در دوران بارداری
- داشتن تغذیه صحیح در دوران بارداری
- محدودیت ورزش در دوران بارداری
- کاهش و کنترل استفاده از تلفن همراه در دوران بارداری
- دوری از موارد آلرژی زا در دوران بارداری
کلام آخر
مراقبتهای دوران بارداری از جمله مهمترین نکانی هستند که مادران باردار باید در این دوارن به آنها توجه کنند. این مراقبتها شامل موارد گوناگونی میشوند که در این متن سعی کردیم شما را با آنها آشنا کنیم.