هماتوم در بارداری یا هماتوم ساب کوریونیک (هماتوم جفتی) به معنای تجمع غیرطبیعی خون بین جفت و دیواره رحم است که اصطلاحاً به آن “خونریزی پشت جفت” نیز گفته میشود. در این مقاله اطلاعات کاملی در مورد هماتوم در بارداری نوشته شده است.

تعریف هماتوم در بارداری
هماتوم بارداری یا هماتوم جفتی، که با نامهای خونریزی یا هماتوم ساب کوریونیک نیز شناخته میشود، یک عارضه است که حدود 3 درصد از زنان باردار را تحت تأثیر قرار میدهد. در علم پزشکی، Hema به معنای خون و toma به معنای ورم است؛ بنابراین، هماتوم به زمانی گفته میشود که خون به جای اینکه در رگهای خونی باشد، در بین جفت و دیواره رحم جمع شده است. هماتوم بارداری به زمانی گفته میشود که خون بطور غیرطبیعی بین دیواره رحم و غشای کوریونی تشکیل شود.
انواع هماتوم در بارداری
هماتوم در بارداری میتواند به انواع مختلفی تقسیم شود، از جمله:
- هماتوم ساب کوریونیک: این نوع هماتوم شایعترین نوع هماتوم در دوران بارداری است و زمانی رخ میدهد که خون بین جفت و دیواره رحم جمع میشود.
- هماتوم ساب سروز: این نوع هماتوم زمانی رخ میدهد که خون بین لایه بیرونی رحم و جفت جمع میشود.
- هماتوم ساب آمنیوتیک: این نوع هماتوم زمانی رخ میدهد که خون بین جفت و مایع آمنیوتیک جمع میشود.
- هماتوم در دهانه رحم: این نوع هماتوم زمانی رخ میدهد که خون در دهانه رحم جمع میشود.
علل هماتوم در بارداری
علت اصلی ایجاد هماتوم در بارداری هنوز نامشخص است اما موارد زیر میتوانند عوامل مرتبط با هماتوم در دوران بارداری باشند:
- ضربه شدید به شکم مادر.
- مصرف بیش از حد برخی داروها در ابتدای بارداری.
- وجود زخمهای ناشی از سقط جنین یا کورتاژ.
- سن بالای 35 سال در خانمها.
- سابقه بیماری های زمینه ای مانند بیماری های قلبی و دیابت.
درمان هماتوم
در موارد خفیف تا متوسط، معمولاً به صورت خودی بهبود مییابند و نیاز به درمان خاصی ندارند. اما در موارد شدیدتر، ممکن است نیاز به مراقبت و جراحی باشد.
بیشتر بخوانید: درمان ناباروری

علائم هماتوم در بارداری
هماتوم در بارداری ممکن است با علائم مختلفی همراه باشد. در برخی موارد، این علائم ممکن است ناشناخته باشند و تا زمانی که با مشکل جدی همراه نباشند، زنان اغلب تغییرات را درک نمیکنند. اما در موارد دیگر، هماتوم باعث ایجاد علائم و نشانههای خاصی میشود. برخی از علائم وجود هماتوم در بارداری عبارتند از:
- خونریزی واژینال: خونریزی ناشی از هماتوم معمولاً یکی از علائم متداول است. این خونریزی ممکن است به صورت خون تازه یا خون قدیمی ظاهر شود.
- درد پایین شکم: هماتوم میتواند منجر به درد پایین شکم و یا دیگر مناطق اطراف رحم شود.
- احساس فشار: احساس فشار یا حجم اضافی در ناحیه شکم نیز ممکن است ناشی از هماتوم باشد.
مهم است بدانید که همه زنان با این عارضه علائم یکسانی ندارند و نحوه اظهار علائم ممکن است با ویژگیهای هر فرد متفاوت باشد. اگر شما یا کسی که مشکلاتی را تجربه میکند، علائم مشکوکی دارید، بهتر است به پزشک یا متخصص زنان و زایمان مراجعه کنید تا تشخیص دقیق و درمان مناسب انجام شود.
بیشتر بخوانید: مراقبتهای سه ماهه اول بارداری
پیشگیری از هماتوم در دوران بارداری
پیشگیری از هماتوم در بارداری به طیف وسیعی از اقدامات مراقبتی اشاره دارد. در ادامه چند نکته کلیدی برای کاهش احتمال هماتوم در دوران بارداری آورده شده است:
- استراحت و جلوگیری از انجام فعالیتهای سنگین: استراحت به معنای کاهش فعالیتهای جسمانی و جلوگیری از انجام فعالیتهای سنگین است. این اقدام میتواند به جلوگیری از ضربه و فشار اضافی بر رحم کمک کند.
- اجتناب از انجام فعالیتهای خطرناک: از انجام فعالیتهای خطرناک مانند ورزشهای خطرناک یا فعالیتهایی که باعث افتادن یا ضربه به شکم میشوند، باید اجتناب شود.
- مصرف داروها تحت نظر پزشک: مصرف داروها باید تحت نظر پزشک باشد، به ویژه در دوران بارداری. برخی از داروها ممکن است خطر افزایش خونریزی یا هماتوم را افزایش دهند.
- مراقبتهای پزشکی منظم: مراجعات منظم به پزشک و انجام سونوگرافیهای بارداری به پیشگیری و تشخیص زودهنگام مشکلات مرتبط با بارداری کمک میکند.
سوالات متداول
هماتوم در بارداری در بسیاری از موارد خطرناک نیست و بسیاری از زنانی که از این وضعیت رنج میبرند، بدون مشکل به سر میبرند. اکثر هماتومها در بارداری در اثر خونریزی کوچک ایجاد میشوند و با گذر زمان به طور بهبود می یابد.
تشخیص هماتوم در بارداری اغلب از طریق سونوگرافی صورت میپذیرد. این تصویربرداری امکان مشاهده تجمع خون بین دیواره رحم و غشای کوریونی را فراهم میکند.
در بسیاری از موارد، هماتوم در بارداری بر سلامت جنین تاثیری ندارد.
نتیجه گیری
شاید هماتوم در بارداری خیلی شایع نباشد اما با وجود حساسیت شدید در دوران بارداری، گاهی ممکن است مادر به خونریزیهای ناشناخته ای برخورده و نیاز به تشخیص و درمان هماتوم داشته باشد. در صورت مشاهده چنین علائمی، بهتر است مسئله را با پزشک زنان و زایمان مطرح کنید تا برنامه درمانی مناسبی برای شما انتخاب شود.