بارداری با تغییرات جسمانی و احساسی بسیاری برای یک خانم همراه است. اضافه وزن در بارداری یکی از تغییرات جسمانی مهم در طی این دوران است. اکثر خانمها در طی دوران 9 ماههی بارداری بین 10 تا 12.5 کیلوگرم وزن اضافه میکنند.
علت اضافه وزن در بارداری
بیشتر اضافه وزنی که در بارداری ایجاد میشود به دلیل وزن نوزاد است. قسمت دیگری از این اضافه وزن مربوط به ذخیر سازی چربی توسط بدن مادر است تا برای تولید شیر پس از بارداری آماده باشد. اضافه وزن در صورتی که بیشتر و یا کمتر از حد طبیعی باشد میتواند برای نوزاد و مادر خطرناک باشد. در نتیجه مراقبتهای دوران بارداری از اهمیت بسیار برخوردار است. به طور کلی میزان اضافه وزنی که در طی دوران بارداری ایجاد میشود در قسمتهای مختلف بدن بدین صورت است:
- نوزاد (3 تا 3.6 کیلوگرم)
- بزرگ شدن سینهها (0.5 تا 1.4 کیلوگرم)
- بزرگ شدن رحم (0.9 کیلوگرم)
- وزن جفت (0.7 کیلوگرم)
- مایع آمنیوتیک (0.9 کیلوگرم)
- افزایش حجم خون (1.4 تا 1.8 کیلوگرم)
- افزایش حجم مایعات بدن (0.9 تا 1.4 کیلوگرم)
- افزایش ذخایر چربی بدن (2.7 تا 3.6 کیلوگرم)
خطرات اضافه وزن بیش از حد در بارداری
افزایش وزن بیش از حد طبیعی در طی بارداری میتواند منجر به افزایش فشار خون مادر شود. سایر عوارض و خطراتی که اضافه وزن بیش از در طی دوران بارداری میتواند به همراه داشته باشد عبارتند از:
دیابت بارداری: افزایش قند خون بیش از حد طبیعی میتواند منجر به دیابت بارداری شود. دیابت بارداری ممکن است باعث افزایش وزن بیش از حد جنین شود.
بیشتر بخوانید: غربالگری پیش از بارداری
پره اکلامپسی: بالا رفتن فشار خون در طی دوران بارداری اولین علامت پره اکلامپسی است. با اینکه پره اکلامپسی اغلب به صورت یک مشکل خفیف بروز پیدا میکند اما ممکن است منجر به ایجاد شرایط خطرناک نیز شود.
سونوگرافی جنین
نحوه کاهش وزن در طی بارداری
بارداری زمان مناسبی برای رژیم غذایی و یا تمرینات سخت بدنی نیست زیرا میتواند به سلامت جنین آسیب وارد نماید. در صورتی که میزان اضافه وزن شما در طی دوران بارداری بسیار بیشتر از میانگین طبیعی است لازم است تا با اصلاح رژیم غذایی به وزن متناسب خود در طی این دوره دست یابید. در صورت نیاز میتوانید از یک متخصص تغذیه کمک بگیرید تا با توجه به شرایط جسمانی، بیماریهای مزمن و سن بارداری رژیم غذایی متناسب را به شما ارائه نماید.
خطرات اضافه وزن کمتر از حد طبیعی در بارداری
همان طور که اضافه وزن بیش از حد در طی دوران بارداری میتواند با عوارض و خطراتی همراه باشد، اضافه وزن کمتر از حد طبیعی نیز میتواند منجر به بروز مشکلاتی که شود که مهمترین آنها عبارت است از:
کم بودن وزن نوزاد در هنگام زایمان: نوزادی که در هنگام زایمان کمتر از 2.5 کیلوگرم وزن داشته باشد نوزاد کم وزن است.
زایمان زودرس: تولد نوزاد زودتر از موعد میتواند منجر به بروز مشکلاتی متعدد در سلامت جسمانی او شود.
رژیم غذایی نامناسب و لاغر بودن مادر پیش از بارداری از دلایلی است که میتواند منجر به وزن نگرفتن مناسب در طی دوران بارداری شود.
بیشتر بخوانید: کارهای ممنوعه در دوران بارداری
روشهای اضافه وزن مناسب در طی دوران بارداری
اگر میخواهید در طی بارداری افزایش وزن طبیعی داشته باشید و نوزادی سالم و طبیعی به دنیا بیاورید لازم است به این موارد توجه نمائيد.
داشتن وزن مناسب پیش از بارداری: در صورتی که شاخص تودهی بدنی شما کمتر از 18.5 یا بالای 30 است پیش از اینکه برای بارداری اقدام نمائيد ابتدا وزن خود را به محدودهی نرمال برسانید.
فعال ماندن: انجام تمرینات بدنی متناسب با سن بارداری میتواند به شما کمک نماید که هم برای زایمان آماده باشید و هم اینکه افزایش وزن متناسبی را در پیش رو داشته باشید.
چکاپ پیش از بارداری: در صورتی که مبتلا به هرگونه بیماری مزمن و یا سایر مشکلات جسمانی هستید (مانند دیابت، فشار خون و …) پیش از بارداری، بیماری خود را مدیریت نمائید و پس از بارداری نیز این بیماریها را به پزشک خود اطلاع دهید.
میزان کالری مصرفی در طی بارداری
میزان کالری دریافتی روزانهی یک خانم باردار با وزن طبیعی که کمتر از 30 دقیقه در هفته ورزش مینماید برای اینکه اضافه وزن طبیعی داشته باشد بدین صورت است:
سه ماههی اول: 1800 کالری
سه ماهه دوم: 2200 کالری
سه ماهه سوم: 2400 کالری
این کالریها از طریق مواد غذایی زیر باید تامین سود:
غلات
لبنیات
پروتئینها
میوه و سبزیجات
چربی و روغنهای سالم
اضافه وزن متناسب با شاخص تودهی بدنی در باردرای
افرادی که شاخص تودهی بدنی آنها کمتر از 18.5 است دچار کمبود وزن هستند، این افراد در طی دوران بارداری معمولاُ باید 13 تا 18 کیلوگرم اضافه وزن داشته باشند.
شاخص تودهی بدنی 18.5 تا 24.9 مربوط به افرادی میشود که وزن طبیعی دارند. این افرادی در طی دوران بارداری 11 تا 16 کیلوگرم میتوانند اضافه وزن داشته باشند.
اگر شاخص تودهی بدنی شما بین 25 تا 29.9 باشد بین 7 تا 11 کیلوگرم مجاز به اضافه وزن هستید.
افرادی که شاخص تودهی بدنی آنها بیشتر از 30 است دچار چاقی هستند. به این گروه از افراد توصیه میشود اضافه وزنی بین 5 تا 9 کیلوگرم داشته باشند.
افزایش وزن مناسب در هر دورهی باردرای
بارداری به سه دورهی سه ماهه تقسیم میشود.اضافه وزن مناسب در هر کدام از این سه ماه بدین صورت است:
سه ماههی اول: بین 1 تا 2 کیلوگرم
سه ماههی دوم: 6 تا 8 کیلوگرم سه ماههی سوم: 4 تا 5 کیلوگرم
نتیجهگیری
در این مقاله به بررسی کامل اضافه وزن در دوران بارداری پرداختیم. توجه داشته باشید وزن مناسب در دوران بارداری اهمیت بسیاری در سلامتی فرد دارد.